Mặc dù xếp hạng CPĐT của Việt Nam trong năm 2008 đã tăng đáng kể so với các năm trước đó nhưng về cơ bản việc ứng dụng và triển khai mô hình này còn khá khiêm tốn. Người dân vẫn chưa được tiếp xúc nhiều với các dịch vụ công được tin học hóa, tình cảnh chờ đợi làm thủ tục vẫn còn khá phổ biến, và theo Ngân hàng thế giới thì mỗi năm chỉ riêng việc này cũng gây thiệt hại tới 700 triệu USD.
Triển khai CPĐT: Vẫn chưa hiệu quả
Việc triển khai CPĐT Việt Nam hiện tại vẫn còn gặp nhiều vướng mắc và thực sự vẫn chưa có sự chuyển biến tích cực nào về chất. Mặc dù có nhiều nỗ lực nhưng trên thực tế việc ứng dụng CNTT cho các hoạt động hành chính công, một trong những mấu chốt dễ thấy nhất của CPĐT vẫn chưa được cải thiện rõ rệt. Thống kê không chính thức cho thấy có rất ít các dịch vụ công được ứng dụng CNTT, và việc người dân được hưởng lợi từ dịch vụ này cho tới nay vẫn còn khiêm tốn, nếu không muốn nói là quá khiêm tốn.
 |
| Ông Trần Việt Hưng, Phó Giám đốc VDC (người đang đứng) trình bày một số giải pháp của VNPT/VDC cho CPĐT. |
Ngay cả với các dịch vụ công đã được tin học hóa thì thực chất triển khai khá lẻ tẻ, và chưa được ứng dụng một cách hiệu quả. Triển khai thiếu đồng bộ, thiếu nguồn lực, chính sách điều hành chưa nhất quán dẫn tới việc ứng dụng CNTT tại các bộ ngành, địa phương còn gặp nhiều trở ngại.
Trong khi đó, theo một điều tra mới nhất (công bố tháng 3/2009) của Tổng cục Thống kê, cả nước hiện mới chỉ có 17,2% số lao động biết sử dụng máy tính, chủ yếu là các ngành nghề có liên quan chẳng hạn như ngành thông tin truyền thông, tài chính ứng dụng… Các chuyên gia khẳng định tỉ lệ 17,2% là con số cực kỳ khiêm tốn cho thấy trình độ ứng dụng công nghệ thông tin tại Việt Nam vẫn còn khá thấp, và điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn tới việc triển khai CPĐT hiện nay và sau này.
Lên “dây cót” cho CPĐT Thủ tướng chính phủ vừa ký quyết định phê duyệt Kế hoạch ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan nhà nước giai đoạn 2009 – 2010. Kế hoạch này xác định một số nền tảng quan trọng cho việc xây dựng CPĐT, trong đó có 2 tiêu chí quan trọng nhất là: phát triển hạ tầng viễn thông và xây dựng cơ sở dữ liệu. Đồng thời, kế hoạch mới còn hướng tới việc xây dựng và ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về CNTT áp dụng trong các cơ quan nhà nước; phát triển mô hình thí điểm để nhân rộng và phổ biến; đảm bảo an toàn thông tin; và hoàn chỉnh môi trường pháp lý.
Trong khi đó, lộ trình CPĐT ở Việt Nam được xác định cho tới năm 2020 với các mốc quan trọng như sau. Năm 2010, xây dựng chính phủ quản lý, điều hành qua mạng (e-mail, website, giao ban trực tuyến, lập 3 cơ sở dữ liệu), đồng thời xây dựng một số dịch vụ công trực tuyến như đối thoại trực tuyến, một cửa điện tử… Năm 2015, xây dựng chính phủ tích hợp (I-Gov) nhằm cung cấp các dịch vụ hành chính công cơ bản trực tuyến (đăng ký, cấp phép, thanh toán qua mạng); đồng thời tích hợp (ở mức cơ bản) các hệ thống thông tin. Và năm 2020, xây dựng chính phủ mọi lúc, mọi nơi (U-Gov) nhằm cung cấp các dịch vụ hành chính công mọi lúc, mọi nơi, thông qua mọi phương tiện.
Doanh nghiệp “hiến kế”
Trước những yêu cầu thực tiễn về việc đề xuất các mô hình và giải pháp cho CPĐT, Công ty Điện toán và Truyền số liệu VDC đã có buổi tham vấn Bộ Thông tin và Truyền thông mà đại diện là Thứ trưởng Bộ TTTT Nguyễn Minh Hồng. Tại buổi tham vấn này, ông Vũ Hoàng Liên - Giám đốc VDC khẳng định rằng với tiềm lực sẵn có của mình, VDC sẵn sàng cung cấp các giải pháp và hạ tầng cho CPĐT. Ông Liên cũng cho rằng sẽ là hiệu quả hơn nếu phát triển CPĐT bằng nguồn lực doanh nghiệp, bởi chỉ khi có sự tham gia của doanh nghiệp thì tiến độ xây dựng và phát triển CPĐT mới được đẩy mạnh và đẩy nhanh.
Thứ trưởng Nguyễn Minh Hồng cũng thẳn thắn cho rằng việc triển khai CPĐT vẫn chưa thực sự hiệu quả, đồng thời kêu gọi những doanh nghiệp nào có kinh nghiệm về vấn đề này thì nên tham gia hỗ trợ cơ quan quản lý bằng các giải pháp mang tính thiết thực, khả thi. Thứ trưởng cũng nói rằng Bộ sẽ hoàn thiện cơ chế chính sách, linh động nguồn lực để hỗ trợ các doanh nghiệp trong vấn đề này.
Với thị phần Internet băng rộng chiếm tới 75% và số thuê bao băng rộng tăng đột biến trong thời gian qua, VNPT/VDC tự tin có thể triển khai các giải pháp cốt lõi cho CPĐT. Một trong những giải pháp được nêu ra ở đây là VNPT MegaMeeting, dùng cho hội họp trực tuyến. Theo ông Trần Việt Hưng, Phó Giám đốc VDC, mô hình VNPT MegaMeeting khác với các hệ thống đang được triển khai hiện nay, có giá thành rẻ hơn, và có thể triển khai trên quy mô nhỏ, giúp tiết kiệm chi phí và phù hợp hơn với các yêu cầu cụ thể.
Giải pháp thứ hai mà VDC đề xuất là “
VNPT Email for Egov”, giúp giải quyết các vấn đề kỹ thuật như: trao đổi thông tin qua e-mail nội mạng, e-mail Internet, chữ ký điện tử xác thực, mã hóa dữ liệu…Và giải pháp cuối cùng chính là “
VNPT Contact Center for Egov” nhằm phục vụ cho các dịch vụ hành chính công ở cấp tỉnh/thành phố và quận/huyện. Hiện VDC đang khảo sát xây dựng hệ thống tại một số đơn vị cấp quận của Hà Nội.
Vẫn theo ông Liên, việc xây dựng các mô hình CPĐT ở Việt Nam nên có sự tham vấn các chính phủ đã xây dựng thành công CPĐT, kết hợp tư vấn của các tổ chức có kinh nghiệm và doanh nghiệp CNTT trong nước. VDC khẳng định rằng bằng kinh nghiệm vận hành, khai thác và hạ tầng có sẵn, doanh nghiệp này sẵn sàng tham gia phát triển CPĐT với trai trò là một nhà cung cấp dịch vụ ứng dụng (ASP).
